Lezing Prof. Goorhuis-Brouwer

Samenvatting van de lezing van Prof. Dr. Sieneke Goorhuis-Brouwer doorstudentencommunicatiemanagement van Hogeschool Utrecht

Download hier de sheets van de presentatie (PDF formaat)
Download hier de opbrengsten van de werkgroepen n.a.v. de lezing (PDF formaat)

‘Toe maar, je kan het!'

De eerste lezing van de dag gaat van start en iedereen is benieuwd wat Prof. Dr Sieneke Goorhuis-Brouwer van het Universitair Medisch Centrum te vertellen heeft. 

Wat moet er bereikt worden in 2020?

Sieneke Goorhuis-Brouwer heeft hier een duidelijk beeld van. Het is van belang dat het pedagogisch model wordt aangehouden in plaats van het economisch model. Ze vertelt dat voorschoolse les in taal en rekenen, zoals de VVE dat het liefste ziet, helemaal geen zin heeft. De breinontwikkeling gebeurt namelijk in fasen

Breinontwikkeling

Deze fasen deelt Sieneke in twee groepen in. De hardware fase is van 0 tot 6 jaar, en de software fase is vanaf 6 jaar. De opbouw van de hardware fase heeft als kenmerken dat het deels algemeen is, deels specifiek, niet overal even snel gaat en dat de ontwikkeling lang door gaat. De hardware ontwikkeling is de basis voor een stabiele persoonlijkheid bij het kind, werkt door naar het gedrag in de puberteit en naar de mogelijkheid tot democratisch burgerschap.

Lezen, schrijven, rekenen, aardrijkskunde, geschiedenis etc. horen volgens Sieneke bij de installatie van de software fase. Hierbij is didactische aansturing volgens haar van groot belang.

Spraak- en Taalontwikkeling

Spraak- en taalontwikkeling zijn volgens Sieneke Goorhuis-Brouwer een deel van de totale ontwikkeling van een kind. Het gehoor, de  motoriek, de denkontwikkeling en sociaal emotionele stabiliteit zijn hier een onderdeel van. Tijdens de uitleg gebruikt ze haar kleinkinderen veel als voorbeeld waardoor de lezing beeldender wordt voor het publiek. Foto’s en gesprekjes met peuters en kleuters komen aan bod. Hier uit blijkt dat een kind leert te communiceren door te kijken, lachen en vocaliseren.  Je kunt dus het beste zorgen dat het kind luistert, liedjes zingt, en dingen gaat benoemen

Sieneke vertelt per levensjaar wat de dingen zijn die een kind kan leren. Ze benadrukt hierbij wel dat het bij elk kind anders is. In het eerste levensjaar leert het kind klankherkenning en vanaf 6 maanden taalspecifieke klankherkenning en intonatiepatronen. Ook de tongval die bij een taal hoort wordt dan aangeleerd. Als kinderen gaan bewegen brengt dat het denken bij ze op gang. Door beweging zal objectconstantie het zoekgedrag van het kind op gang brengen.  Sieneke gebruikt als voorbeeld een kindje met een beer: ‘Ik heb een beer in mijn hand die valt, waar is die beer? Als ik de beer niet zie, moet hij toch wel ergens zijn?’ Daarom vindt zij ‘Kiekeboe-spel’ een van de belangrijkste oefeningen voor een kind. Daarna kun je met taal aan de gang gaan.

In het tweede levensjaar leert het kind dat klankcombinaties die gemaakt worden, ook iets betekenen. Het woordbegrip wordt gestimuleerd,  het maakt dan ook niet uit welke woorden je leert, zo lang je maar woorden leert! Op deze leeftijd begint de kunstzinnige vorming: het gaat niet om woorden en letters, het gaat nu om de beleving van taal

In het derde levensjaar wordt dan de zinsbegrip en de zinsproductie ontwikkeld. Na het derde levensjaar tot het zesde wordt in een doorgaande leerlijn de woordenschatontwikkeling, het benoemen, aanwijzen en vertellen geleerd. Als voorbeeld noemt Sieneke hiervoor eenvoudige prentenboeken. Eén specifiek boekje moet heel vaak voorgelezen worden, dan gaat het kind het zich voorstellen. Ze krijgen hierdoor voorstellingsvermogen.  Sieneke benadrukt hoe belangrijk het  is dat het boekje past bij de leeftijd en het denkniveau van het kind. We rijmen, zingen, lezen voor en vertellen.  Tijdens voorlezen is een kind helemaal gefocussed op het verhaal. De armpjes en benen zijn slap en alleen het hoofdje werkt. ‘Ik wil geen woordjes, ik wil een verhaal.

VVE

Dat Sieneke het niet eens is met de VVE is duidelijk, de VVE is heel erg opbrengst gericht. Ze zijn van mening dat de lees- en rekenprestaties omhoog moeten. Maar er zijn vooronderstellingen die nadere aandacht vragen. Ze hebben aangetoond dat kinderen wel vooruitgang boeken als je ze vroeger de taal aanleert. Maar hier is Sieneke het niet mee eens, want alleen allochtone kinderen die nog niet zo goed Nederlands konden, boeken vooruitgang door het aanleren van taal op jongere leeftijd, de autochtone kinderen blijven op hun eigen ontwikkelingslijn.

Peuters en kleuters zijn nog geen leerlingen. De denkstappen zijn belangrijker dan de taalvaardigheid

Je kunt het tempo van het leren bij kinderen nou eenmaal niet zelf bepalen. Je kunt het daarentegen wel stimuleren door met ze te spelen! Daarom heb je begeleiders nodig die kunnen spelen met kinderen, ze aanmoedigen, steunen en creatief zijn!

Spelen bepaalt je burgers

Niet alleen taal, maar ook het belang van spelen mag dus absoluut niet vergeten worden vindt Sieneke. spelen is de manier waardoor het denken ontwikkeld kan worden. Spelen is het bevorderen van probleemoplossend denken. Het is de opmaat tot verbeelding, het leren kunstzinnig te denken en te doen. Kinderen die alleen maar met lettertjes en cijfertjes bezig zijn en niet spelen weten niet hoe ze moeten denken.

Als je kinderen te weinig laat spelen, worden het mensen die volgzaam zijn. Ze leren dan niet om probleemoplossend te denken. Hierdoor krijgen we kinderen die niet zelf nadenken en geen kritische kijk heeft op de wereld hebben.  Spelen is bepalend voor de burgers die je in de maatschappij krijgt

De lezing van Prof.dr. Sieneke Goorhuis-Brouwer verklaart hoezo het geen zin heeft om kinderen alleen maar rekenen en taal te willen leren aangezien spel juist de belangrijkste methode is waardoor kinderen gaan nadenken, zelfstandig worden en een kritische mening ontwikkelen om later een goede plek in de maatschappij in te nemen.

Zelfvertrouwen
Als je alles loslaat,
Heb je twee handen vrij
Om de toekomst te grijpen.
Loesje