Vrijeschoolkompas
In het kort
Veel mensen ervaren de meerwaarde van het vrijeschoolcurriculum. De veilige leeromgeving bijvoorbeeld, of de aandacht voor de pedagogische basis die aan de didactiek ten grondslag ligt. Toch is de visie achter het vrijeschoolonderwijs voor velen (gedeeltelijk) onbekend.
- Waarom werken wij zoals we werken?
- Hoe kijken we naar het onderwijs en naar de leerling?
- Hoe vertalen we de bouwstenen van de vrijeschool naar de praktijk?
Het vrijeschoolkompas helpt om antwoorden te formuleren door bouwstenen en thema's uitgebreid toe te lichten.
Het kompas in boekvorm
De Vereniging van vrijescholen is trots dat Het kompas in boekvorm is verschenen (najaar 2025). Het kompas is dé gids voor het vrijeschoolonderwijs, van kleuterklas tot en met middelbare school. Het boek is onder andere te bestellen via Uitgeverij Christofoor, kosten €24,95 (inclusief verzendkosten).
Hoe werkt het online vrijeschoolkompas?
-
De basis
Het vrijeschoolkompas bestaat uit acht bouwstenen. Zeven daarvan zijn gebaseerd op de uitgangspunten die Elan Leibner hanteert in The Seven Core Principles of Waldorf Education. De bouwsteen 'onderwijs van mens tot mens' is gebaseerd op de vijfde dimensie, zoals beschreven in Het bouwwerk van de Waldorf-pedagogie van Valentin Wember. -
Eigentijds vrijeschoolonderwijs
Wij beschrijven in ons vrijeschoolkompas een eigentijdse onderwijsvisie van vrijeschoolonderwijs en geven handreikingen voor een pedagogisch-didactische aanpak die daaruit voortkomt. De bouwstenen en thema's zijn geschreven vanuit de pedagogische bron en sluiten aan bij recente onderzoeken over leren en lesgeven. Daarnaast is steeds geprobeerd de intenties voor leerlingen en leraren te benoemen. We hopen dat het vrijeschoolkompas leraren uitnodigt om ieder voor zich (of als team) deze intenties en bouwstenen als fundament te gebruiken om zelf eigentijds vrijeschoolonderwijs vorm te geven.
Bouwstenen
Het vrijeschoolkompas beschrijft de onderwijsvisie van het vrijeschoolonderwijs aan de hand van acht bouwstenen:
- autonomie van de leraar
- curriculum
- menskunde
- onderwijs van mens tot mens
- ontwikkelingsfasen
- pedagogisch-didactisch handelen
- spirituele oriëntatie
- verbondenheid
Thema's
Naast de bouwstenen bespreekt het vrijeschoolkompas uiteenlopende thema's:
- beelden
- de pedagogische wet
- digitale geletterdheid & mediawijsheid
- diversiteit & inclusie
- getuigschriften
- herhaling & ritme
- jaarfeesten
- kindbespreking
- kunstzinnig onderwijs (+ voorbeelden)
- ontwikkelingsbeelden & constituties
- oordeelsvorming
- periodeonderwijs
- planeetkwaliteiten
- temperamenten
- verhalen vertellen