Collegiale visitaties
Om de onderwijskwaliteit op vrijescholen te borgen, voeren wij schoolbezoeken uit in het vo, en vanaf 2027-2028 ook in het po. Ervaren en gecertificeerde vrijeschoolleraren (visitatoren) gaan op lesbezoek en voeren gesprekken met schoolleiders, leraren, ouders en leerlingen. Een krachtige manier om samen inzicht te krijgen in de pedagogische opdracht!
Doelstelling collegiale visitatie
Hoe willen we invulling geven aan de pedagogische opdracht in het vrijeschoolonderwijs? Deze vraag staat centraal tijdens een collegiale visitatie.
Voor schoolleiders
Waarom is het interessant om als vrijeschool een collegiale visitatie uit te laten voeren?
> Een collegiale visitatie werkt inspirerend.
- Bij een collegiale visitatie wordt gebruik gemaakt van een waarderende aanpak en ligt de focus op de intentie van de school en de leraren. Dit zorgt voor prettige gesprekken, verbinding en enthousiasme.
- Schoolleiders, leraren, ouders en leerlingen voelen zich uitgenodigd om ervaringen te delen. Hierdoor ontstaat een rijk beeld van de praktijk.
- De visitatoren geven Gouden Momenten terug aan de school. Dit geeft handvatten en energie.
- Schoolleiders, leraren én visitatoren worden geïnspireerd om de kennis, die tijdens de visitatie opgedaan is, in de eigen lespraktijk toe te passen.
Voor ons als Novalis College is de meerwaarde van jullie bezoek echt enorm geweest. Het ontvangen van collega-visitatoren uit de pool is voor ons een feestje en een fantastische impuls.Harrie Sloots, teamleider bovenbouw Novalis College Eindhoven
> Een collegiale visitatie is ontwikkelingsgericht.
Tijdens een collegiale visitatie worden handvatten aangereikt in de vorm van:
- Lesbezoeken met de kijkwijzer 'collegiale visitaties', op basis van Het kompas. Voor vrijeschoolonderwijs van nu.
- Analyses van Gouden Momenten.
- Panelgesprekken met leraren, leerlingen en ouders.
- Gesprekken, rapportages en presentaties.
Het is altijd leerzaam om te kijken hoe het er elders aan toe gaat. [...] Het leidt tot een breder perspectief en een positief kritische blik.Céleste Kluts, conrector Marecollege Leiden
Wat is een Gouden Moment?
Een Gouden Moment doet zich vaak onverwachts voor in een les. Het is een moment dat raakt, waar een leerling verschijnt, leerlingen elkaar helpen een volgende stap te maken, een docent het spreekwoordelijke vuur ontsteekt.
In een Gouden Moment worden vaak de drie ontwikkelingsdoelen van onderwijspedagoog Gert Biesta zichtbaar:
- kwalificatie : toerusten met begrip, inzicht en deskundigheid.
- socialisatie : (bieden van oriëntatie op culturen, tradities en praktijken.
- subjectificatie (ook wel eens "persoonswording" genoemd) : de wil wekken om vanuit vrijheid eigen keuzes te maken in ontmoeting met de wereld.
Voorbeelden van Gouden Momenten I
Onze school eerlijk in beeld gebracht.Eelke van Dijken, rector De Vrije School Den Haag (vo)
Voor leraren: visitator worden?
Fijn om onderdeel te zijn van een grotere gemeenschap waarin gewerkt wordt vanuit dezelfde visie.Evelien Kooij, visitator Vrijeschool Zutphen vo
Doelgroep certificering
Ervaren leraren vo
Criteria voor deelname:
- Je hebt ervaring met lesgeven in het vo
- Je bent gemotiveerd om meer te weten over socialisatie en subjectificatie
- Je wilt bijdragen aan de doorontwikkeling van het (vrijeschool)onderwijs
- Je bent bereid om voor langere tijd deel (> 3 jaar) te nemen aan de pool van collegiale visitatie en aan de jaarlijkse nascholingsdag voor visitatoren.
De saamhorigheid is voelbaar. Ik heb veel geleerd, ook in mijn persoonlijke ontwikkeling. De lesbezoeken en nagesprekken met de docenten hebben mij veel gebracht.Kevin Bezemer, visitator CSW Vrijeschool Middelburg
Voorbeelden van Gouden Momenten II
In de praktijk: visitatie Rudolf Steiner College (Rotterdam)
Benieuwd hoe een visitatie in de praktijk verloopt? De vereniging liep mee met een visitatie op het Rudolf Steiner College in Rotterdam en sprak uitgebreid met Esther Klaassen (adviseur BVS-Schooladvies) en Allert de Geus (oud-bestuurder van de Stichting Scholengemeenschap Voor Vrijeschoolonderwijs).
Collegiale visitaties sinds 2020
*pilots po
Benieuwd hoe een schoolbezoek eruit ziet? We posten regelmatig over collegiale visitaties op onze sociale media.
2026
- Tobiasstroom Zeist
- Novalis College Eindhoven
- Stichtse Vrijeschool Zeist
- Marecollege Leiden
- Tobiasschool Zeist*
2025
- Rudolf Steiner College Rotterdam
- Vrijeschool Zutphen
- Michaël College Breda
- Rudolf Steiner College Haarlem
- Vrijeschool De Vijfster Apeldoorn*
- Vrije School De Zonnewende Zutphen
2024
- Karel de Grote College Nijmegen
- Adriaan Roland Holstschool Bergen
- De Vrije School Den Haag
2023
- Parcival College Groningen
2022
- Geert Groote College Amsterdam
- Marecollege Leiden
2020
- Stichtse Vrijeschool Zeist
Initiatiefnemers
De collegiale visitaties zijn een initiatief van de Vereniging van vrijescholen en vier landelijke schoolbesturen vo en de vrijeschoolafdelingen in Breda en Maastricht.
- Stichting Vrijescholen Noord en Oost Nederland
- Stichting Vrijescholen Zuid-West Nederland
- Stichting Scholengemeenschap voor Vrijeschoolonderwijs
- Stichting voor Voortgezet Vrijeschoolonderwijs Noord-Holland
- Michaël College Breda
- Bernard Lievegoed College Maastricht
Ben je (aspirant-)lid van de Vereniging van vrijescholen? Dan worden de kosten voor de visitatiecommissie door de vereniging betaald.
BVS-Schooladvies is verantwoordelijk voor de training van visitatoren en de organisatie van de visitaties.
De visitatie-instrumenten worden inhoudelijk doorontwikkeld in samenwerking met het lectoraat Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs van de Hogeschool Leiden.
Contact
Neem voor meer informatie contact op met Esther Klaassen (trainer en secretaris collegiale visitaties) via dit e-mailadres.